16 września 2026 r. opublikowano nowe wydanie normy ISO 9001, które wprowadza m.in. większy nacisk na kulturę jakości, etyczne postępowanie, zarządzanie ryzykami i szansami oraz planowanie zmian. Co dokładnie zmieni się dla firm posiadających już certyfikat i tych, które dopiero przygotowują się do certyfikacji? Sprawdzamy najważniejsze zmiany w ISO 9001:2026 i podpowiadamy, na co warto zwrócić uwagę już teraz.
16 września 2026 r. opublikowano nowe wydanie międzynarodowej normy ISO 9001. To szósta edycja najpopularniejszej na świecie normy dotyczącej systemów zarządzania jakością, która zastępuje wydanie ISO 9001:2015. Czy oznacza to, że od dzisiaj wszystkie organizacje muszą stosować ISO 9001:2026? Nie. Publikacja nowej normy rozpoczyna proces przejścia ze starego wydania na nowe. Organizacje posiadające certyfikat ISO 9001:2015 otrzymają czas na dostosowanie swoich systemów zarządzania jakością, a dotychczasowe certyfikaty nie tracą automatycznie ważności w dniu publikacji nowej normy. ISO potwierdza, że dla certyfikowanych organizacji przewidziany jest okres przejściowy. Dla polskich organizacji istotna jest również kwestia publikacji krajowego wydania PN-EN ISO 9001. Międzynarodowe wydanie ISO 9001:2026 zostało opublikowane w języku angielskim, natomiast polska wersja językowa zostanie udostępniona przez Polski Komitet Normalizacyjny w późniejszym terminie.
ISO 9001:2026 – najważniejsze informacje w skrócie
Nowe wydanie ISO 9001:
- zostało opublikowane 16 września 2026 r.;
- jest szóstym wydaniem normy ISO 9001;
- zastępuje międzynarodowe wydanie ISO 9001:2015;
- nie powoduje natychmiastowej utraty ważności certyfikatów wydanych według ISO 9001:2015;
- przewiduje okres przejściowy dla certyfikowanych organizacji;
- w większym stopniu akcentuje kulturę jakości i etyczne postępowanie;
- bardziej przejrzyście rozdziela podejście do ryzyk i szans;
- wzmacnia znaczenie planowania i zarządzania zmianami;
- uwzględnia kwestie związane ze zmianą klimatu, które wcześniej zostały wprowadzone do ISO 9001:2015 poprzez poprawkę z 2024 r.;
- zawiera rozszerzony Załącznik A, pomagający w interpretacji wymagań.
Polski Komitet Normalizacyjny już przed publikacją wskazywał, że nowe wydanie nie stanowi rewolucji w systemie zarządzania jakością, lecz rozwinięcie istniejącego modelu i dostosowanie go do współczesnego otoczenia organizacji.
Co zmienia się w ISO 9001:2026?
Dla organizacji posiadających dobrze funkcjonujący system ISO 9001 najważniejsza informacja jest taka, że nie trzeba budować systemu zarządzania jakością od początku. Zmiany mają charakter ewolucyjny. Podstawowa struktura normy i podejście procesowe pozostają zachowane, jednak część wymagań została doprecyzowana lub mocniej zaakcentowana.
.
1. Większy nacisk na kulturę jakości
Jednym z bardziej zauważalnych kierunków nowego wydania jest większe znaczenie kultury jakości w organizacji. Nie chodzi wyłącznie o posiadanie polityki jakości, procedur czy odpowiednich zapisów. Istotne staje się to, czy jakość rzeczywiście jest elementem codziennego sposobu działania organizacji. W praktyce może to oznaczać większą uwagę auditorów na takie kwestie jak:
- podejście kierownictwa do problemów jakościowych,
- sposób reagowania na niezgodności,
- komunikowanie problemów,
- zaangażowanie pracowników,
- podejmowanie decyzji mających wpływ na jakość,
- zachowanie organizacji w sytuacji konfliktu pomiędzy jakością, terminem i wynikiem finansowym.
PKN wskazuje kulturę jakości jako jeden z obszarów mocniej zaakcentowanych w nowym wydaniu.
2. Etyczne postępowanie
Z kulturą jakości bezpośrednio łączy się etyczne postępowanie. W praktyce nie powinno to być rozumiane jako konieczność stworzenia kolejnej rozbudowanej procedury. Znacznie ważniejsze będzie wykazanie, że organizacja promuje odpowiedzialne zachowania i nie tworzy mechanizmów, które mogą skłaniać pracowników do ukrywania problemów jakościowych, manipulowania wynikami czy pomijania niezgodności. Dla najwyższego kierownictwa oznacza to jeszcze większą odpowiedzialność za tworzenie środowiska, w którym problemy mogą być otwarcie zgłaszane, analizowane i rozwiązywane.
3. Ryzyka i szanse
Podejście oparte na ryzyku pozostaje jednym z fundamentów ISO 9001. W nowym wydaniu ryzyka i szanse są traktowane bardziej przejrzyście i odrębnie. Kierunek tej zmiany został wskazany zarówno przez PKN, jak i organizacje certyfikacyjne analizujące finalny projekt normy. Dla organizacji oznacza to, że samo prowadzenie „rejestru ryzyka” może nie wystarczyć. Warto zweryfikować, czy organizacja rzeczywiście analizuje również szanse, takie jak:
- możliwość poprawy procesu,
- wprowadzenie nowej technologii,
- zwiększenie satysfakcji klienta,
- ograniczenie liczby reklamacji,
- poprawa wydajności,
- rozwój kompetencji,
- automatyzacja lub cyfryzacja procesów.
System powinien pokazywać nie tylko, czemu organizacja chce zapobiec, ale także jakie możliwości świadomie chce wykorzystać.
4. Większe znaczenie zarządzania zmianą
ISO 9001:2026 mocniej akcentuje planowanie zmian. Dotyczy to na przykład:
- reorganizacji firmy,
- zmiany kluczowych pracowników,
- wdrożenia nowego systemu informatycznego,
- zmiany technologii,
- wprowadzenia nowego produktu lub usługi,
- zmiany dostawcy,
- zmiany lokalizacji,
- automatyzacji procesu,
- dużych zmian organizacyjnych.
Organizacja powinna potrafić wykazać, że istotna zmiana została zaplanowana, określono jej możliwe konsekwencje, odpowiedzialności i zasoby, a po jej przeprowadzeniu oceniono rezultaty. Nie oznacza to automatycznie konieczności stworzenia nowego formularza „zarządzanie zmianą”. Liczy się przede wszystkim skuteczność zastosowanego rozwiązania. Wzmocnienie podejścia do planowania zmian jest jednym z obszarów wskazywanych w analizach nowej edycji.
5. Zmiana klimatu pozostaje elementem systemu zarządzania
Kwestie związane ze zmianą klimatu nie pojawiły się w ISO 9001 dopiero w 2026 r. W 2024 r. ISO wprowadziło poprawkę do ISO 9001:2015 dotyczącą uwzględniania zmian klimatu w analizie kontekstu organizacji oraz potrzeb i oczekiwań stron zainteresowanych. Nowe wydanie integruje ten kierunek z aktualną wersją normy. Nie oznacza to, że każda firma musi stworzyć osobną procedurę dotyczącą klimatu. Organizacja powinna jednak rozważyć, czy zmiana klimatu może mieć znaczenie dla jej systemu zarządzania jakością. W zależności od rodzaju działalności może chodzić przykładowo o: dostępność surowców, zakłócenia w łańcuchach dostaw, ekstremalne warunki pogodowe, infrastrukturę, transport, oczekiwania klientów czy wymagania prawne lub kontraktowe. Najważniejsze jest więc przeprowadzenie świadomej oceny znaczenia tego zagadnienia dla organizacji. Czy trzeba będzie zmienić całą dokumentację ISO 9001? Nie. Samo pojawienie się ISO 9001:2026 nie oznacza konieczności napisania od początku wszystkich procedur, instrukcji, formularzy czy księgi jakości. Pierwszym krokiem powinna być analiza różnic – gap analysis. Organizacja powinna porównać funkcjonujący system zarządzania jakością z wymaganiami ISO 9001:2026 i ustalić:
- które wymagania są już spełnione,
- gdzie wystarczy niewielka korekta,
- które procesy wymagają zmiany,
- czy konieczna jest aktualizacja dokumentacji,
- czy pracownicy wymagają dodatkowego szkolenia,
- czy nowe wymagania powinny zostać uwzględnione w audicie wewnętrznym i przeglądzie zarządzania.
Dopiero taka analiza powinna być podstawą dalszych działań.
Co z obecnymi certyfikatami ISO 9001:2015?
To jedno z najważniejszych pytań dla organizacji, które już posiadają certyfikat. Certyfikat ISO 9001:2015 nie traci ważności 16 września 2026 r. tylko dlatego, że opublikowano nowe wydanie normy. ISO potwierdza, że organizacje posiadające certyfikację według ISO 9001:2015 otrzymają okres przejściowy na dostosowanie systemu do nowej edycji. W tym czasie przedsiębiorstwa będą mogły odpowiednio przygotować system i przeprowadzić przejście na ISO 9001:2026.
Ile będzie trwał okres przejściowy?
Na obecnym etapie najbardziej prawdopodobny jest trzyletni okres przejściowy. Według projektu zasad przejścia przewidywany jest okres trzech lat. Oznaczałoby to, że pełne przejście z ISO 9001:2015 na ISO 9001:2026 powinno zakończyć się około 2029 r. Należy jednak rozróżnić przewidywany okres przejściowy od jego ostatecznych, wiążących zasad. Szczegółowe terminy dotyczące między innymi prowadzenia auditów według starego i nowego wydania oraz ważności certyfikatów powinny wynikać z oficjalnych zasad przejścia. Dlatego będziemy informować klientów o szczegółowym harmonogramie po jego oficjalnym zatwierdzeniu.
Co z polskim wydaniem PN-EN ISO 9001?
ISO 9001:2026 jest międzynarodowym wydaniem normy. Dla polskiego rynku istotna będzie następnie publikacja odpowiedniego wydania PN-EN ISO 9001 przez Polski Komitet Normalizacyjny. Polska wersja językowa nie musi pojawić się tego samego dnia co norma międzynarodowa. Proces obejmuje przyjęcie dokumentu na poziomie europejskim i krajowym oraz przygotowanie odpowiedniej wersji językowej. Dlatego 16 września 2026 r. nie należy automatycznie utożsamiać z datą dostępności polskiego tłumaczenia PN-EN ISO 9001.
Jak będą wyglądały procesy certyfikacyjne po 16 września?
Z punktu widzenia klientów przygotowujących się obecnie do certyfikacji najważniejsza informacja brzmi: publikacja ISO 9001:2026 nie oznacza wstrzymania prowadzonych procesów certyfikacyjnych. Do czasu publikacji nowego polskiego wydania normy oraz wdrożenia go do naszego procesu certyfikacji nadal będziemy prowadzić procesy certyfikacyjne i wystawiać certyfikaty w odniesieniu do obecnie stosowanego wydania PN-EN ISO 9001:2015. Po publikacji polskiej wersji nowego wydania normy, ustaleniu obowiązujących zasad przejściowych oraz wdrożeniu zmian do naszego procesu certyfikacji rozpoczniemy prowadzenie procesów zgodnie z nowym wydaniem. Organizacje posiadające już certyfikat otrzymają możliwość przeprowadzenia przejścia na nowe wydanie w ramach obowiązującego okresu przejściowego.
Czy warto teraz rozpoczynać certyfikację ISO 9001?
Tak. Nie ma potrzeby odkładania planowanej certyfikacji wyłącznie ze względu na publikację ISO 9001:2026.
Jeżeli organizacja jest już w trakcie wdrażania ISO 9001:2015 albo przygotowuje się do auditu certyfikacyjnego, warto kontynuować ten proces. Dobrze działający system zarządzania jakością oparty na wydaniu 2015 będzie stanowił bardzo dobrą podstawę do późniejszego przejścia na ISO 9001:2026. Ponieważ zmiany nie mają charakteru rewolucyjnego, dostosowanie istniejącego systemu powinno być znacznie prostsze niż tworzenie go od podstaw.
Mam audit w najbliższych miesiącach – czy powinienem go przełożyć?
Co do zasady nie ma takiej potrzeby. Publikacja nowego wydania nie oznacza, że organizacje posiadające lub wdrażające ISO 9001:2015 muszą natychmiast zmienić termin certyfikacji. Należy kontynuować uzgodniony proces certyfikacyjny, a następnie – po uruchomieniu procesu przejścia – odpowiednio przygotować system do ISO 9001:2026.
Jak już teraz przygotować się do ISO 9001:2026?
Organizacje nie powinny wykonywać gwałtownych zmian tylko dlatego, że pojawiła się nowa wersja normy. W pierwszej kolejności warto skoncentrować się na skuteczności obecnego systemu. Po zapoznaniu się z nowym wydaniem warto:
- przeprowadzić analizę różnic pomiędzy ISO 9001:2015 a ISO 9001:2026;
- zweryfikować sposób identyfikowania ryzyk oraz szans;
- sprawdzić proces planowania i wdrażania zmian;
- ocenić zaangażowanie najwyższego kierownictwa;
- przeanalizować sposób budowania kultury jakości;
- uwzględnić kwestie etycznego postępowania;
- zweryfikować aktualność analizy kontekstu organizacji i stron zainteresowanych;
- sprawdzić uwzględnienie kwestii klimatycznych;
- przeszkolić osoby odpowiedzialne za system zarządzania jakością;
- po wdrożeniu zmian przeprowadzić audit wewnętrzny oraz przegląd zarządzania.
ISO 9001:2026 – najczęściej zadawane pytania
Czy ISO 9001:2026 obowiązuje od 16 września 2026 r.?
16 września 2026 r. jest datą publikacji międzynarodowej normy ISO 9001:2026.nNie oznacza to jednak obowiązku natychmiastowego przejścia wszystkich certyfikowanych organizacji na nowe wydanie.
Czy mój certyfikat ISO 9001:2015 nadal jest ważny?
Tak. Sam fakt publikacji nowej wersji normy nie powoduje automatycznej utraty ważności dotychczasowych certyfikatów. ISO przewiduje okres przejściowy.
Czy okres przejściowy będzie wynosił trzy lata?
Według obecnie dostępnych informacji przewidywany jest okres około trzech lat, jednak szczegółowe i wiążące zasady przejścia należy potwierdzić w oficjalnych dokumentach.
Czy trzeba od nowa wdrażać ISO 9001?
Nie. Organizacja powinna przeprowadzić analizę różnic i dostosować obecny system w tych miejscach, w których jest to konieczne.
Czy trzeba czekać na ISO 9001:2026 z pierwszą certyfikacją?
Nie. Organizacje mogą kontynuować przygotowania i procesy certyfikacyjne według aktualnie stosowanego wydania, a następnie przejść na nowe wydanie zgodnie z zasadami okresu przejściowego.
Kiedy zostanie opublikowana polska wersja PN-EN ISO 9001?
Dokładny termin publikacji polskiej wersji językowej nie został jeszcze oficjalnie wskazany. Informacje PKN dotyczące rewizji potwierdzają publikację szóstego wydania ISO 9001 we wrześniu 2026 r.
Podsumowanie
16 września 2026 r. opublikowano ISO 9001:2026 – szóste wydanie międzynarodowej normy dotyczącej systemów zarządzania jakością. Nowa norma rozwija dobrze znane podejście ISO 9001, większy nacisk kładąc między innymi na kulturę jakości, etyczne postępowanie, ryzyka i szanse oraz zarządzanie zmianą. Nie jest to jednak rewolucja wymagająca tworzenia całego systemu od początku. PKN również określa kierunek zmian jako dostosowanie sprawdzonego modelu do współczesnych warunków funkcjonowania organizacji. Firmy posiadające certyfikat ISO 9001:2015 otrzymają czas na dostosowanie swoich systemów. Obecnie przewidywany jest około trzyletni okres przejściowy, przy czym szczegółowe zasady powinny zostać oficjalnie potwierdzone.
Dodaj komentarz